Influencer Reklamlarında Yeni Dönem

Giriş

Sosyal medya etkileyicileri, diğer adıyla influencer'lar, tüketicilerin satın alma kararları üzerinde önemli ölçüde etkili hâle gelmiştir. Instagram, TikTok, YouTube, X, Twitch ve benzeri platformlarda yayımlanan içerikler; geleneksel reklamlardan farklı olarak günlük yaşam paylaşımı, kişisel deneyim veya bağımsız tavsiye görünümünde sunulabilmektedir.

Bu nedenle influencer reklamlarında temel hukuki sorun, reklam yapılması değil; ticari ilişkinin tüketiciden gizlenmesi olarak ortaya çıkmaktadır.

Bir influencer'ın marka tarafından ücretlendirilmesine, kendisine ücretsiz ürün veya hizmet verilmesine, seyahat ya da konaklama giderlerinin karşılanmasına rağmen paylaşımını bağımsız bir tüketici deneyimi gibi sunması, tüketicinin ekonomik davranışını etkileyebilecek yanıltıcı bir ticari uygulama oluşturabilir.

Türkiye'de influencer reklamları ilk olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un genel reklam hükümleri kapsamında değerlendirilmiş; 2021 yılında influencer'lara özel bir kılavuz yayımlanmış ve nihayet 1 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliğiyle influencer reklamlarına ilişkin kurallar doğrudan düzenleyici metne alınmıştır. Söz konusu hükümler 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu değişikliğin hukuki niteliği tek başına önemlidir: 2021'den bu yana kılavuz ve ilke kararı düzeyinde, yani yol gösterici (soft law) nitelikte takip edilen kurallar, normlar hiyerarşisinde bağlayıcı bir düzenleyici işlem olan Yönetmelik metnine taşınmıştır. Bu durum hem Reklam Kurulu kararlarının hukuki dayanağını güçlendirmiş hem de reklam veren ve içerik üreticileri bakımından öngörülebilirliği artırmıştır.

Bu çalışmada önce ABD ve Avrupa Birliği'ndeki genel yaklaşım kısaca açıklanacak; ardından Türkiye'deki düzenlemelerin tarihsel gelişimi, Reklam Kurulu tarafından uygulanan yaptırımlar ve 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni kurallar örneklerle incelenecektir.

I. Karşılaştırmalı Hukuk Bakımından Kısa Bir Ön Bilgi

A. Amerika Birleşik Devletleri

Amerika Birleşik Devletleri'nde influencer reklamlarının temel denetim makamı Federal Trade Commission (FTC)'dir. FTC Act'in 5'inci Bölümü, tüketicilere yönelik haksız veya aldatıcı ticari uygulamaları yasaklamaktadır.

FTC tarafından yayımlanan ve en son 2023 yılında kapsamlı biçimde güncellenen Endorsement Guides (16 CFR Part 255) uyarınca, influencer ile marka arasında tüketicinin değerlendirmesini etkileyebilecek bir bağlantının bulunması hâlinde bu bağlantının açıkça açıklanması gerekir.

Bu bağlantı yalnızca nakit ödeme ile sınırlı değildir. Aşağıdaki menfaatler de açıklama yükümlülüğü doğurabilir:

• Ücretsiz ürün gönderilmesi

• Ücretsiz seyahat veya konaklama sağlanması

• İndirim uygulanması

• Satış üzerinden komisyon alınması

• Influencer'ın marka çalışanı olması

• Marka ile ailevi veya kişisel ilişki bulunması

FTC, açıklamanın paylaşımın içerisinde, kolayca görülebilir ve anlaşılabilir biçimde bulunmasını istemektedir. Açıklamanın yalnızca profil biyografisinde, uzun paylaşım metninin sonunda veya çok sayıda etiket arasında bulunması yeterli görülmemektedir. "#ad", "advertisement" veya "sponsored" gibi anlaşılır ifadeler tercih edilmektedir.

ABD uygulamasının en bilinen örneklerinden biri Kim Kardashian hakkında verilen SEC kararıdır. Kardashian, EMAX isimli kripto varlığa ilişkin paylaşımı karşılığında aldığı yaklaşık 250.000 ABD doları tutarındaki ödemeyi mevzuatın aradığı şekilde açıklamadığı gerekçesiyle, 3 Ekim 2022 tarihinde açıklanan uzlaşma kapsamında toplam 1,26 milyon ABD doları ödeme yapmayı kabul etmiştir. Karar, suçlamaların kabul edilmediği bir uzlaşmaya dayanmaktadır. Bu karar doğrudan FTC kurallarından değil, ABD sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanmakla birlikte, influencer reklamlarının ürünün niteliğine göre farklı düzenleyici kurumların yetki alanına girebileceğini göstermektedir.

B. Avrupa Birliği

Avrupa Birliği'nde influencer'lara özgü tek bir düzenleme bulunmamakta; influencer reklamları başta 2005/29/EC sayılı Haksız Ticari Uygulamalar Direktifi olmak üzere tüketici hukuku düzenlemeleri kapsamında değerlendirilmektedir.

Ticari amacı açıkça anlaşılmayan editoryal içerikler, Direktif'in I sayılı Ekinde her hâlükârda haksız sayılan ticari uygulamalar arasında sayılmıştır. Dolayısıyla ücret veya başka bir menfaat karşılığında hazırlanan içeriğin kişisel görüş ya da bağımsız tavsiye olarak sunulması hukuka aykırı olabilir.

Düzenli şekilde marka iş birliği yapan ve ticari faaliyet yürüten influencer'lar, AB tüketici hukuku bakımından "tacir" olarak kabul edilebilmektedir. Bu durumda influencer yalnızca markanın reklam yüzü değil, doğrudan tüketici mevzuatına tabi bir piyasa aktörü hâline gelmektedir.

AB yaklaşımında da ücretsiz ürün, hediye, ücretsiz seyahat, indirim, komisyon ve etkinlik daveti gibi nakit dışı menfaatlerin açıklanması gerekmektedir.

Avrupa Komisyonu ve üye devlet tüketici otoriteleri tarafından yürütülen ortak inceleme (CPC sweep) kapsamında yüzlerce influencer hesabı, reklam açıklamalarının yeterliliği bakımından değerlendirilmiştir. Bu durum, influencer içeriklerinin yalnızca şikâyet üzerine değil, kamu otoritelerinin toplu ve resen denetimleri kapsamında da incelenebildiğini göstermektedir.

II. Türkiye'de Influencer Reklamlarının Hukuki Gelişimi

Türkiye'de influencer reklamlarına ilişkin hukuk tek bir tarihte ortaya çıkmamıştır. Düzenleme, genel tüketici hukuku hükümlerinden influencer'lara özel ayrıntılı kurallara doğru aşamalı şekilde gelişmiştir.

2021 tarihli Kılavuz, 6502 sayılı Kanun'a dayanılarak Reklam Kurulunun 4 Mayıs 2021 tarihli ve 309 sayılı toplantısında 2021/2 numaralı ilke kararı olarak kabul edilmiştir.

III. 2021 Öncesindeki Hukuki Durum Nasıldı?

A. 6502 Sayılı Kanun Kapsamı

Influencer'lara özgü kurallar getirilmeden önce sosyal medya reklamları, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61'inci ve devamı maddeleri kapsamında değerlendirilmekteydi.

Kanun uyarınca ticari reklamların hukuka, genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına, dürüstlük ve doğruluk ilkelerine uygun olması gerekir. Tüketiciyi aldatan, tüketicinin bilgi veya tecrübe eksikliğini istismar eden ve tüketicinin ekonomik davranışını bozabilecek reklamlar yasaktır.

Örtülü reklamın kanuni tanımı — 6502 s. K. m. 61/4

Reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin yazı, haber, yayın ve programlarda; mal veya hizmetlere ilişkin isim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticari unvan veya işletme adlarının reklam yapmak amacıyla yer alması ve tanıtıcı mahiyette sunulması örtülü reklam olarak kabul edilir. Her türlü iletişim aracında sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması yasaktır.

Bu nedenle influencer'ın "reklam" ibaresi kullanma yükümlülüğü özel olarak yazılmamış olsa bile, ücretli bir tanıtımı kişisel görüş gibi sunması genel hükümler kapsamında örtülü reklam veya yanıltıcı ticari uygulama oluşturabilmekteydi.

B. 2015 Tarihli Yönetmelik Durumu:

10 Ocak 2015 tarihli Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ile reklamın açıkça ayırt edilebilir olması ilkesi ayrıntılandırılmıştır. Yönetmelik'in temel yaklaşımına göre, biçimi ve yayımlandığı mecra ne olursa olsun, bir reklamın reklam olduğu açıkça anlaşılmalıdır.

Bu hüküm sosyal medya paylaşımlarına da uygulanmaktadır. Paylaşımın bir televizyon reklamı, Instagram Story'si veya TikTok videosu olması hukuki niteliği değiştirmez.

Reklam Kurulu, 2021 öncesinde influencer içeriklerini özellikle şu başlıklarda incelemiştir:

• Örtülü reklam

• Yanıltıcı sağlık beyanları

• İspatlanamayan ürün vaatleri

• Gıda ve takviye edici gıda tanıtımları

• Estetik ve sağlık hizmeti reklamları

• Tüketicinin kişisel deneyim görüntüsü altında yönlendirilmesi

IV. 2021 Influencer Kılavuzu ile Getirilen Yeni Mevzuat:

2021 Kılavuzu, Türkiye'de influencer reklamlarına ilişkin ilk özel ve sistematik düzenlemedir. Kılavuz ile sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen tüketiciye yönelik ticari reklam ve ticari uygulamalarda uyulması gereken ilkeler belirlenmiştir.

Aşağıda özetlenen Kılavuz rejimi, tarihsel arka planı göstermek bakımından önem taşımaktadır. Ancak 1 Ağustos 2026 itibarıyla etiketleme kuralları bakımından Kılavuz'un esnek yaklaşımı yerini Yönetmelik m. 23/A'nın emredici rejimine bırakmıştır; bu farklılık VIII. bölümde ayrıca ele alınmaktadır.

A. Reklam İlişkisinin Açıklanması Durumu:

Kılavuz kapsamında influencer'ın reklam verenden maddi kazanç veya ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet gibi bir fayda sağlaması hâlinde ticari ilişkinin açıklanması gerekiyordu. Kullanılabilecek açıklamalara örnek olarak "#Reklam", "#Tanıtım", "#Sponsor", "#İşbirliği", "@[reklam veren] ile işbirliği", "@[reklam veren] tarafından sağlandı" ve "@[reklam veren] tarafından hediye olarak alındı" ifadelerine yer verilmişti.

B. Açıklamanın Görünürlük Hali:

Açıklamanın paylaşımın içinde, ilk bakışta anlaşılabilir, okunabilir ve tüketicinin ek bir işlem yapmasını gerektirmeyecek biçimde bulunması gerekiyordu. Açıklamanın çok sayıda etiket arasında kaybolması veya tüketicinin reklam ilişkisini anlayamayacağı bir kısaltma kullanılması hukuki riski ortadan kaldırmıyordu.

C. Influencer'ın İçerik Sorumluluğu

Kılavuz kapsamında influencer;

• Deneyimlemediği bir ürünü kullanmış gibi gösteremez,

• Etkisini bilmediği bir ürün hakkında kesin sonuç iddiasında bulunamaz,

• Bilimsel olarak ispatlanamayan beyan kullanamaz,

• Sağlık beyanlarında bulunurken ilgili özel mevzuatı ihlal edemez,

• Reklam verenden aldığı yönlendirmeyi hukuka aykırı biçimde yayımlayamaz.

"Marka bana bu metni gönderdi" savunması influencer'ı kendiliğinden sorumluluktan kurtarmaz. Bu ilke, aşağıda görüleceği üzere yeni dönemde de aynen geçerlidir.

V. Yeni Düzenleme Öncesinde Uygulanan Yaptırımlar ve Reklam Kurulu Kararları

Influencer reklamlarına ilişkin kurallar yalnızca teorik hükümlerden ibaret değildir. Ticaret Bakanlığı ve Reklam Kurulu özellikle 2021 sonrasında sosyal medya paylaşımlarına yönelik denetimlerini yoğunlaştırmıştır.

A. 2023–2024 Dönemindeki Toplu Yaptırımlar

Ticaret Bakanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşılan verilere göre 2023 yılında beş influencer'a toplam 1.352.808 TL; 2024 yılının ilk altı ayında ise on bir influencer'a toplam 5.035.994 TL idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Böylece yaklaşık bir buçuk yıllık dönemde influencer'lara ilişkin toplam idari para cezası 6.388.802 TL'ye ulaşmıştır. Aynı dönemde 2023 yılında 77, 2024'ün ilk yarısında ise 50 sosyal medya hesabı hakkında idari yaptırım uygulanmıştır.

Reklam Kurulu tarafından 16 Mayıs 2024 tarihinde gerçekleştirilen 345 sayılı toplantıda incelenen 119 dosyanın 110'u mevzuata aykırı bulunmuş ve çeşitli reklamlar bakımından durdurma yaptırımıyla birlikte toplam 13.744.459 TL idari para cezasına karar verilmiştir. Benzer şekilde Kurulun 13 Ağustos 2024 tarihli ve 348 sayılı toplantısında 138 dosyanın 128'i mevzuata aykırı bulunmuş; durdurma yaptırımıyla birlikte toplam 16.257.632 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Bu tutarlar yalnızca influencer dosyalarını değil, toplantılarda incelenen farklı reklam ve ticari uygulamaları da kapsamaktadır.

Denetim yoğunluğu 2026 yılında da sürmüştür: Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre 2026 yılının ilk beş ayında Reklam Kurulu tarafından uygulanan toplam idari para cezası 122 milyon TL'yi aşmıştır.

B. Gizli Reklam Nedeniyle Uygulanan Bireysel Yaptırımlar

Basına yansıyan bilgilere göre Şeyma Subaşı hakkında, farklı tarihlerde beş ayrı markaya ilişkin sosyal medya paylaşımlarında gerekli reklam açıklamalarına yer verilmemesi nedeniyle 550.059 TL idari para cezası uygulandığı bildirilmiştir.

Bu tutarın anlamı, uygulama bakımından ayrıca dikkat çekicidir: 550.059 TL, 2024 yılında internet mecrasında yayımlanan reklamlar için uygulanabilecek idari para cezasının üst sınırıdır (aynı sınır 2023 yılında 347.128 TL idi). Dolayısıyla ceza tavandan tayin edilmiştir.

Kamuoyuna yansıyan diğer dosyalarda ise iki ayrı hukuki sorunun bir arada bulunduğu görülmektedir: bir yandan paylaşımın reklam olduğunun açıklanmaması, diğer yandan reklam içeriğinde mevzuata aykırı sağlık, güzellik veya sonuç garantisi beyanı kullanılması. Özellikle güzellik merkezi, kozmetik ve estetik hizmet tanıtımlarında bu iki ihlal tipik olarak birlikte ortaya çıkmaktadır.

Dolayısıyla bir influencer'ın paylaşımına "Reklam" yazması, paylaşımın içeriğini otomatik olarak hukuka uygun hâle getirmez. Örneğin;

Reklam – @ABC Klinik: Bu işlem tek seansta bütün lekeleri kesin olarak yok eder.

şeklindeki bir paylaşımda reklam ilişkisi usulüne uygun açıklanmış olsa bile, "kesin sonuç" iddiası bilimsel olarak ispatlanamıyor veya sağlık mevzuatına aykırılık oluşturuyorsa paylaşım yine yaptırıma tabi olur.

C. Yasa Dışı Bahis ve Kumar Reklamları

Reklam Kurulu, yasa dışı bahis ve kumar sitelerine yönlendiren sosyal medya hesapları hakkında erişimin engellenmesi yönünde kararlar da vermektedir. Kurulun 14 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen 369 sayılı toplantısında, yasa dışı bahis ve kumar reklamı yaptığı tespit edilen 16 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli kararı alınmıştır. Aynı toplantıda görüşülen 156 dosyanın 146'sı mevzuata aykırı bulunmuş, yaklaşık 23 milyon TL idari para cezası uygulanmış ve toplam 17 reklam hakkında erişim engeli kararı verilmiştir.

Bu yaptırım, sosyal medya hesabının yalnızca belirli bir paylaşımının durdurulmasından daha ağır sonuç doğurabilir; hesabın tamamına erişimin engellenmesi gündeme gelebilir.

VI. Reklam Kurulunun Uygulayabileceği Yaptırımlar

6502 sayılı Kanun'un 63 ve 77'nci maddeleri kapsamında Reklam Kurulu, ihlalin niteliğine göre aşağıdaki yaptırımlardan birine veya birden fazlasına karar verebilir.

1. Reklamın Durdurulması

Hukuka aykırı paylaşımın yayından kaldırılması veya yeniden yayımlanmaması istenebilir. Bu yaptırım yalnızca ilk paylaşımı değil, aynı kampanya kapsamında kullanılan benzer içerikleri de etkileyebilir.

2. Reklamın Düzeltilmesi

Yanıltıcı veya eksik bilgilendirme içeren reklamın, ihlalin gerçekleştiği mecra ve yöntemle düzeltilmesi istenebilir. Örneğin influencer'ın "Bu ürün Sağlık Bakanlığı tarafından onaylıdır" şeklindeki gerçeğe aykırı ifadesini kaldırması veya doğru bilgilerle değiştirmesi gerekebilir.

3. İdari Para Cezası

6502 sayılı Kanun m. 77/12 uyarınca ceza miktarı belirlenirken ihlalin haksızlık içeriği, elde edilen menfaatin veya doğan zararın büyüklüğü, failin kusur derecesi ile ekonomik durumu, yayımlandığı mecra, ulaştığı tüketici kitlesi ve tekrar edilip edilmediği dikkate alınır. Bu ölçütlerin karar gerekçesinde somut olarak tartışılmamış olması, iptal davasında ileri sürülebilecek başlıca hukuka aykırılık sebeplerindendir.

Ceza tutarları mecraya göre değişmekte ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılmaktadır. 2026 yılı tutarları, 27 Kasım 2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585) ile ilan edilen yüzde 25,49 oranı esas alınarak belirlenmiştir. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre 2026 yılı üst sınırları şu şekildedir:

Ayrıca aynı mecrada bir yıl içinde tekrarlanan ihlallerde idari para cezası on katına kadar artırılarak uygulanabilir. Bu nedenle eski tarihli bir influencer kararındaki ceza tutarı, aynı ihlalin 2026 yılındaki muhtemel cezasını doğrudan göstermez.

* Bu oranlar her yıl değişmektedir lütfen güncel halini kontrol ediniz.

4. Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Çıkarılması

İnternet ortamındaki ihlallerde Kurul, önce içeriğin 24 saat içinde çıkarılması için muhataba bildirimde bulunur. Bildirime rağmen içerik çıkarılmazsa, Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilmek üzere içeriğe erişimin engellenmesine karar verilir. Yasa dışı bahis, kumar ve şans oyunları reklamlarında hesabın tamamına erişimin engellenmesi de gündeme gelebilir.

5. Tedbiren Durdurma

Tüketicilerin ciddi şekilde zarar görme ihtimalinin bulunduğu hâllerde, reklam hakkında nihai karar verilmeden önce üç aya kadar tedbir niteliğinde durdurma kararı alınabilir.

6. Kararın Kamuoyuna Açıklanması

Reklam Kurulu kararları basın bültenlerinde veya Bakanlık internet sitesinde yayımlanabilir. Bu durum influencer ve marka açısından idari yaptırımın yanında ciddi bir itibar riski de doğurur.

İspat Yükü ve Sorumluluğun Dağılımı

6502 sayılı Kanun m. 61/6 uyarınca ticari reklamda yer alan iddiaların doğruluğunu ispat yükü reklam verene aittir. Uygulamada Reklam Kurulu denetimlerinde temel uyuşmazlık menfaat ilişkisinin varlığı noktasında toplandığından; kargo ve teslimat kayıtları, taraflar arasındaki e-posta ve mesajlaşma dökümleri, fatura ve irsaliye belgeleri ile banka hesap hareketleri belirleyici delil niteliği taşımaktadır.

Kanun m. 61/7 uyarınca reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşları mevzuata uymakla ayrı ayrı yükümlüdür. Bunun pratik sonucu, tek bir paylaşım nedeniyle Kurulun üç aktöre de ayrı ayrı yaptırım uygulayabilmesidir. Influencer, içeriği kendi hesabından yayımladığı için hem ihlalin faili hem de mecra kuruluşu konumundadır; "marka böyle talimat verdi" savunması idari cezayı ortadan kaldırmaz. Sözleşmeye konulan rücu kayıtları yalnızca taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm doğurur, idareye karşı ileri sürülemez.

Kurul kararlarına karşı iptal davası, 6502 sayılı Kanun m. 78/2 uyarınca tebliği izleyen günden itibaren otuz gün içinde açılır. Bu özel süre, İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki altmış günlük genel süreye göre öncelikle uygulanır. Yetkili yargı yeri Ankara İdare Mahkemeleridir. Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmadığından, dilekçede ayrıca yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması gerekir.

VII. 2026 Yılında Getirilen Yeni Düzenlemeler:

1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlanmış; düzenleme, paydaşlara bir aylık uyum süresi tanınarak 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Değişiklik, Yönetmelik'e 23/A (sosyal medya etkileyicileri) ve 25/A (hedefli reklamcılık) maddelerini eklemiş; 4, 14, 17, 18, 27, 28/B ve 28/C maddelerinde değişiklik yapmıştır. Böylece daha önce büyük ölçüde Kılavuz ve Reklam Kurulu kararları üzerinden yürütülen influencer reklam rejimi doğrudan Yönetmelik kapsamında ayrıntılandırılmıştır.

Sosyal Medya Etkileyicisi Tanımı (m. 4)

Yönetmeliğin 4'üncü maddesine eklenen tanıma göre sosyal medya etkileyicisi; sosyal medya mecraları üzerinden, doğrudan veya dolaylı olarak kendisi ya da reklam veren adına bir mal veya hizmetin tanıtımına yönelik içerik paylaşarak pazarlama iletişiminde bulunan ve bu iletişimi herhangi bir menfaate dönüştüren gerçek veya tüzel kişidir.

Tanımın üç unsuru uygulamada belirleyicidir:

• Tüzel kişiler de kapsamdadır. İçerik üretimini şirket, ajans veya prodüksiyon yapısı üzerinden yürüten tüzel kişiler ile kurumsal hesaplar da doğrudan sorumluluk alanına girer.

• "Dolaylı" tanıtım da kapsamdadır. Markanın unvanı veya logosu görünmese dahi kullanıcıyı belirli bir mal veya hizmete yönlendiren, ürün deneyimini ima eden zımni yönlendirmeler de düzenlemeye tabidir.

• Menfaat nakdî olmak zorunda değildir. Ücretsiz deneme ürünleri, kişiye özel indirim kodları, konaklama, lansman daveti veya barter ilişkileri de menfaat sayılır.

Mevzuatta takipçi sayısı veya erişim oranı bakımından herhangi bir alt eşik öngörülmemiştir. Takipçi sayısı düşük olsa bile ticari tanıtım karşılığında menfaat elde eden her içerik üreticisi düzenleme kapsamındadır.

Hangi Paylaşımlar Reklam Sayılır? (m. 23/A/2)

Yönetmelik, içeriğin ticari reklam niteliği taşıdığının kabul edildiği hâlleri örnekleyici biçimde saymıştır:

• Reklam verene ait mal veya hizmete ya da doğrudan reklam verenin dijital mecralarına yönlendirme (link, etiketleme vb.) yapılması.

• Reklam verenden nakdî kazanç elde edilmesi veya ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet temin edilmesi.

• Reklam verene ait mal veya hizmetin tanıtımı amacıyla düzenlenen çekiliş, yarışma veya kampanya içeriklerinin paylaşılması.

• Reklam verenin düzenlediği bir organizasyon, etkinlik veya lansmana katılım karşılığında menfaat elde edilerek paylaşımda bulunulması.

Maddedeki "gibi durumlarda" ibaresi nedeniyle bu sayım sınırlayıcı değildir. Listede yer almayan ancak menfaat ilişkisine dayalı ticari iletişim niteliği taşıyan her paylaşım idari denetime tabidir.

VIII. Yeni Kurallar ve Uygulama Örnekleri

1. Zorunlu İbare: Yalnızca "Reklam" veya "Tanıtım"

Yeni rejimin en önemli değişikliği etiketleme standardındadır. Yönetmelik m. 23/A/3, Kılavuz döneminin esnek ifade seçeneklerini kaldırarak iki katmanlı ve emredici bir yapı kurmuştur.

Yönetmelik m. 23/A/3

Sosyal medya etkileyicisi aracılığıyla yapılan reklamlarda "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadelerinden birine yer verilmesi zorunludur. Bu ifadelerle birlikte reklam verenin adı veya ticaret unvanına ya da "@[reklam veren] tarafından sağlandı.", "Ürünleri bana gönderdiği için @[reklam verene] teşekkürler.", "@[reklam verene] teşekkürler." şeklinde açıklamalardan birine içerikte yer verilmesi zorunludur.

Buradan iki sonuç çıkar. Birincisi, yalnızca "Reklam" veya "Tanıtım" yazılması tek başına yeterli değildir; reklam verenin kimliği de belirtilmelidir. İkincisi ve daha önemlisi, Kılavuz döneminde yaygın olarak kullanılan etiketler artık geçerli değildir.

Marka adının okunmayacak veya gizlenecek boyutta eklenmesi de m. 23/A ihlali sayılır. Yönetmelikte sayılmayan bir etiketin kullanılması hâlinde, içeriğin iyi niyetle hazırlanmış olması veya ihlalin kasıtlı olmaması idari para cezasını ortadan kaldırmaz.

2. Etiketin Görünürlüğü ve Konumu (m. 23/A/4)

Yeni düzenleme etiketin yalnızca varlığını değil, biçimsel ve görsel niteliklerini de emredici kurallara bağlamıştır. İbare bulunsa dahi aşağıdaki standartları karşılamayan paylaşımlar örtülü reklam sayılır:

• Kontrast ve okunabilirlik: İbare, arka fondan ve kullanılan renklerden açıkça ayırt edilebilir renkte ve kolaylıkla okunabilir boyutta olmalıdır.

• İlk bakışta görünürlük: Tüketicinin etiketi fark edebilmek için ekranı kaydırması veya "Devamını gör" butonuna basması gerekiyorsa kural ihlal edilmiş sayılır.

• Öncelik kuralı: Paylaşımda birden fazla etiket veya açıklama varsa, reklam ibaresi bunların tamamından önce yer almalıdır.

• Teknik arayüzle örtüşmeme: İbare, mecranın teknik simgeleri, profil fotoğrafı, kullanıcı adı veya alt bant yazılarıyla çakışmayacak bir konuma yerleştirilmelidir.

• Çok kareli içerikler: İçeriğin birden fazla kareden oluştuğu hâllerde (dizi story, carousel) reklam ibaresinin her bir karede ayrı ayrı yer alması zorunludur.

• Alıntı ve yeniden paylaşım: Bir gönderinin farklı bir formata taşınması (akıştaki bir gönderinin story olarak paylaşılması, reels alıntılanması) hukuken bağımsız yeni bir paylaşımdır; etiketin yeniden eklenmesi gerekir.

Riskli kullanım

İki haftadır yeni bakım rutinimi uyguluyorum. Cildimdeki değişime inanamıyorum. Ürünün dokusu, kokusu ve kullanım kolaylığı çok başarılı. Denemek isteyenler için bağlantıyı aşağıya bırakıyorum… Devamını gör #cilt #bakım #rutin #reklam

Bu örnekte iki ayrı ihlal bulunmaktadır: tüketici reklam açıklamasını ancak metni genişlettikten sonra görebilmekte ve ibare diğer etiketlerin ardında yer almaktadır.

Uygun kullanım

Reklam – @ABC Kozmetik

İki haftadır kullandığım ürüne ilişkin deneyimlerimi paylaşıyorum…

3. Yalnızca Sesli Mecralarda Açıklama Durumu (m. 23/A/5)

Podcast, sesli sohbet ve benzeri yalnızca ses formatında sunulan mecralar için görsel etiketleme mümkün olmadığından işitsel bildirim yükümlülüğü öngörülmüştür. Yayında "[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir" ifadesine yer verilmesi gerekir.

Mevzuat tek bir duyuruyu yeterli görmemektedir: açıklamanın hem yayının en başında hem de reklam bölümüne geçilmeden hemen önce olmak üzere iki kez tekrarlanması zorunludur. Yayının başında genel bir sponsor teşekkürü yapılıp reklam anında ayrıca duyuru yapılmaması ihlal sayılır.

4. Etkinlik Katılımları da Reklam İlişkisi Doğurur ve dikkat edilmesi gereken hususlar:

Yeni düzenlemede yalnızca ücret alınması değil, influencer'ın bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde etmesi de açıkça dikkate alınmaktadır. Marka tarafından uçak bileti alınması, otel masrafının karşılanması, VIP transfer sağlanması, konser veya festival bileti verilmesi, yurt dışı lansmanına davet edilmesi ile yemek ve ağırlama giderlerinin karşılanması ekonomik menfaat oluşturur.

Marka, araç veya organizasyon hakkında paylaşım yapılması sözleşmeyle zorunlu tutulmamış olsa bile, sağlanan menfaat ile paylaşım arasında bağlantı bulunması reklam hukuku bakımından açıklama gerektirir. Etkinlik sırasında veya sonrasında yapılan story, gönderi, video ve reels paylaşımlarının tamamı bu kapsamdadır.

5. Ücretsiz veya İndirimli Ürünler Açıklanmalıdır.

Influencer'a para ödenmemesi paylaşımın reklam niteliğini ortadan kaldırmaz. Yönetmelik m. 23/A/2-(b) uyarınca bedelsiz veya indirimli mal ya da hizmet temin edilmesi açıkça menfaat kapsamındadır. Sektörde sık başvurulan "ürün bana hediye olarak geldi, bu nedenle kişisel paylaşımdır" yaklaşımı yürürlükteki mevzuat karşısında dayanaktan yoksundur.

Aşağıdaki menfaatler açıklama yükümlülüğü doğurur:

• Ücretsiz telefon veya elektronik ürün

• Hediye kıyafet

• Ücretsiz restoran yemeği

• İndirimli estetik işlem

• Ücretsiz otel konaklaması

• Hediye uçak bileti

• Ücretsiz yazılım üyeliği

• Süresiz kullanım için verilen araç

• Satış üzerinden affiliate komisyonu

• Kişiye özel indirim kodu

Influencer'ın kendi görüşlerini açıklaması elbette mümkündür; açıklanması gereken, görüşün kendisi değil menfaat ilişkisidir.

6. Hediye Ürünlerin Vergisel Boyutu Ayrı Değerlendirilmelidir.

Reklam açıklaması yapılması, influencer'ın vergisel yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Influencer'a gönderilen ve iade edilmeyen ürün veya sağlanan hizmet; ayni gelir, ticari kazanç, serbest meslek kazancı veya sosyal içerik üreticiliği kazancı bakımından somut olayın özelliklerine göre vergisel sonuç doğurabilir.

Bununla birlikte "hediye ürünün rayiç bedelinin tamamı üzerinden her durumda doğrudan vergi ödenir" şeklinde kategorik bir değerlendirme yapılması doğru değildir. Vergisel sonuç;

• influencer'ın faaliyeti nasıl yürüttüğüne,

• sosyal içerik üreticiliği istisnasından yararlanıp yararlanmadığına,

• şirket üzerinden faaliyet gösterip göstermediğine,

• ürünün reklam hizmetinin karşılığı olup olmadığına,

• ürünün influencer'da kalıp kalmadığına,

• fatura ve gider pusulası düzenine

göre ayrıca incelenmelidir.

Örneğin marka, 100.000 TL değerindeki telefonu influencer'a tanıtım hizmeti karşılığında devrediyorsa; bu işlem reklam hukuku bakımından açıklama gerektirirken, vergi hukuku bakımından ayni bedel karşılığında sunulan reklam hizmeti olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla influencer'ın hem reklam hukukuna hem de vergi mevzuatına uygun kayıt ve belge düzeni oluşturması gerekir.

7. Yapay Zekâ ile Oluşturulan Reklamlar

Yeni düzenleme yapay zekâ kullanımını iki ayrı rejime tabi tutmaktadır. Bu ayrımın gözden kaçırılması, uygulamada en sık yapılan hatalardan biri olmaya adaydır.

a) Açıklama yükümlülüğü — kurgusal karakterler (m. 18/8)

Reklamlarda tüketicilerin ekonomik karar alma süreçlerini etkileyecek biçimde yapay zekâ veya insandan ayırt edilemeyen dijital sanal karakterler kullanılması hâlinde, bu hususun içerikte açık, anlaşılır ve görünür şekilde belirtilmesi zorunludur. Tüketicide içeriğin gerçek bir insan veya gerçek bir çekim olduğu algısı yaratılamaz.

Ancak açıklama yapılması, gerçeğe aykırı veya ispatlanamayan ürün iddialarını hukuka uygun hâle getirmez.

b) Mutlak Yasak — gerçek kişinin dijital ikizi (m. 27/12)

Yönetmeliğin 27'nci maddesine eklenen 12'nci fıkra, gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiyede bulunduğu izlenimi veren reklamlarda kullanılmasını yasaklamaktadır.

Bu tür içerikler yalnızca idari para cezası doğurmakla kalmaz; izinsiz kullanılan kişi bakımından kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat (TBK m. 58), rakipler bakımından haksız rekabet (TTK m. 55) ve ağır hâllerde dolandırıcılık ile kişisel verilere ilişkin ceza hukuku sorumluluğu gündeme gelebilir.

8. Hedefli Reklamcılık ve Çocuklara Yönelik Mutlak Yasak (m. 25/A)

Değişiklik Yönetmeliği ile eklenen 25/A maddesi, dijital pazarlamada yaygın olarak kullanılan hedefli reklamcılığı ilk kez doğrudan hukuki bir çerçeveye kavuşturmuştur.

Buna göre reklamın hangi kriterler (ilgi alanı, konum, arama geçmişi vb.) kullanılarak ilgili tüketiciye gösterildiğine ve tüketicinin bu kriterleri nasıl değiştirebileceğine veya kapatabileceğine ilişkin açık ve kolay erişilebilir bilgi sunulması zorunludur.

Yönetmelik m. 25/A-3

Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamaz.

Bu yasak 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile doğrudan etkileşim hâlindedir. Tüketicinin çocuk olduğuna dair verilerin işlenmesi ve reklam hedeflemesinde kullanılması hem Reklam Kurulu hem de Kişisel Verileri Koruma Kurulu nezdinde yaptırım doğurabilir. Hedef kitlesi ağırlıklı olarak çocuklardan oluşan içerik üreticileriyle (oyun, oyuncak, eğitim, çizgi film kanalları) çalışan markaların kampanya kurgularını ayrı bir uyum incelemesinden geçirmesi gerekir.

9. Yasak Reklamlar Bakımından Getirilen Değişiklikler (m. 27)

Bu başlıkta sık rastlanan bir yanılgıyı düzeltmek gerekir. Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmetlerin reklamı ile yasadışı bahis ve kumar oyunlarının reklamı, 28 Aralık 2018 tarihli ve 30639 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikten bu yana Yönetmelik m. 27/3 uyarınca zaten mutlak biçimde yasaktı. 1 Temmuz 2026 değişikliğinin bu fıkrada yaptığı düzenleme, yasağın kapsamına "yasadışı şans oyunu" ibaresini eklemek olmuştur.

Buna karşılık 27'nci maddeye eklenen yeni fıkralarla yasak reklamların kapsamı fiilen genişlemiştir:

• m. 27/10 — Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandırılarak reklamı yapılamaz.

• m. 27/11 — Beşerî tıbbi ürün, elektronik sigara, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin reklamı yapılamaz.

• m. 27/12 — Gerçek kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının deneyim veya tavsiye izlenimi verecek şekilde kullanıldığı reklamlar yapılamaz.

• m. 27/13 — Önceden ilan edilen objektif kriterlere dayanmayan ve bir menfaat karşılığında verilen ödüllere ilişkin bilgilere reklamlarda yer verilemez.

Son hüküm, satın alınmış "yılın markası", "en iyi" rozeti gibi ödül iddialarının influencer içeriklerinde kullanılması bakımından özellikle önem taşımaktadır.

Bu kapsamda influencer'ın fal, medyumluk, büyü, enerji temizliği veya ücretli astroloji danışmanlığı hizmetleri için ticari reklam yapması mümkün değildir. Örnek olarak aşağıdaki paylaşımların tamamı hukuka aykırıdır:

Tanıtım – @XYZ Astrolog: Doğum haritası danışmanlığında yüzde 20 indirim.

Aşk hayatınız düzelmiyorsa Medyum ABC'ye ulaşın. Kesin sonuç!

Bu hafta fal baktırmak isteyenler için indirim kodum: GLB26.

Bu tür içeriklere usulüne uygun reklam ibaresi eklenmesi de sonucu değiştirmez. Çünkü burada sorun reklamın gizli olması değil, reklamı yapılan hizmetin reklamının yasaklanmış olmasıdır.

Buna karşılık astrolojinin kültürel tarihini ele alan bir belgesel, falcılık hizmetlerine ilişkin eleştirel haber, akademik inceleme veya tüketiciyi uyaran bilgilendirici içerik, ticari reklam niteliği taşımadığı sürece aynı kapsamda değerlendirilmez.

IX. Influencer'lar İçin Kısa Uyum Tablosu

Aşağıdaki tablo 1 Ağustos 2026 sonrası rejime göre hazırlanmıştır. Önerilen ifadelerin tamamında zorunlu ibare ("Reklam" veya "Tanıtım") ile reklam verenin kimliği birlikte yer almaktadır.

Sonuç

Türkiye'de influencer reklamlarının hukuki gelişimi üç aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşamada 6502 sayılı Kanun ve 2015 tarihli Yönetmelik'in genel reklam hükümleri uygulanmıştır. İkinci aşamada 2021 tarihli Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu ile influencer'lara özgü açıklama ve içerik kuralları oluşturulmuştur. Üçüncü aşamada ise 1 Temmuz 2026 tarihli Yönetmelik değişikliğiyle influencer reklamları, yapay zekâ içerikleri, etkinlik katılımları ve hedefli reklamcılık doğrudan Yönetmelik kapsamına alınmıştır.

Yeni düzenleme tamamen yeni bir hukuki alan yaratmamış; daha önce Kanun, Kılavuz ve Reklam Kurulu kararlarıyla uygulanan şeffaflık kurallarını genişletmiş, bazı noktalarda daraltmış ve düzenleyici metin seviyesinde bağlayıcı hâle getirmiştir. En belirgin daralma etiketleme alanındadır: Kılavuz döneminin esnek ifade repertuvarı yerini "Reklam" veya "Tanıtım" ibaresinin zorunlu olduğu, reklam verenin kimliğinin de belirtilmesi gereken emredici bir rejime bırakmıştır.

Uygulama bakımından iki noktanın altını çizmek gerekir. Birincisi, kuralların Yönetmelik düzeyine taşınması, idari yargıda sıkça ileri sürülen "kılavuzlar bağlayıcı değildir" savunmasını büyük ölçüde işlevsiz kılmıştır; savunmanın merkezi artık ölçülülük, somut delil yetersizliği ve ceza tayinindeki gerekçe noksanlığı olmalıdır. İkincisi, sorumluluk reklam veren, ajans ve mecra arasında paylaştırılmamış, her biri için ayrı ve bağımsız olarak öngörülmüştür; bu nedenle marka–influencer sözleşmelerinin etiket şablonu, içerik onay süreci ve rücu klozları bakımından yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.

Influencer'ların yalnızca "reklam" yazmaya odaklanması yeterli değildir. Her paylaşım öncesinde şu beş soru ayrı ayrı cevaplandırılmalıdır:

1. Marka ile herhangi bir maddi veya ayni menfaat ilişkisi var mı?

2. Zorunlu ibare ("Reklam" veya "Tanıtım") ve reklam verenin kimliği, tüketicinin ilk bakışta göreceği konumda ve diğer tüm etiketlerden önce yer alıyor mu?

3. İçerik çok kareli ya da yeniden paylaşılan bir içerikse, ibare her karede ve her yeni paylaşımda tekrarlanıyor mu?

4. Paylaşımda kullanılan ürün ve sonuç iddiaları ispatlanabilir mi?

5. Reklamı yapılan ürün veya hizmet özel bir reklam yasağına tabi mi?

Bu sorulardan herhangi birine verilen cevap hukuki risk doğuruyorsa paylaşım yayımlanmadan önce yeniden değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

Mevzuat

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28/11/2013, S. 28835) — m. 61, 62, 63, 77, 78

• Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (RG 10/1/2015, S. 29232), konsolide metin — https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20435&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

• Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 1/7/2026, S. 33297) — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260701-9.htm

• Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 28/12/2018, S. 30639) — m. 27/3 değişikliği

• Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585), RG 27/11/2025, S. 33090 — 2025 yılı yeniden değerleme oranı: %25,49

• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Reklam Kurulu ve Ticaret Bakanlığı

• Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz — Reklam Kurulunun 4/5/2021 tarihli ve 309 sayılı toplantısı, 2021/2 sayılı İlke Kararı

• Reklam Kurulu kararları ve basın bültenleri — https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari

• 345 sayılı Reklam Kurulu toplantısı basın bülteni (16/5/2024) — https://ticaret.gov.tr/data/5d1c9edd13b87615344cd4c8/_345_Reklam_Kurulu_Basin_Bulteni.pdf.pdf

• 369 sayılı Reklam Kurulu toplantısında alınan kararlar (14/5/2026) — https://ticaret.gov.tr/haberler/ticaret-bakanligi-369-sayili-toplantisinda-alinan-reklam-kurulu-kararlari

• 6502 sayılı Kanun kapsamındaki idari para cezalarının 1 Ocak 2026'dan itibaren artırılmasına ilişkin duyuru — https://tuketici.ticaret.gov.tr/haberler/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun-kapsaminda-uygulanan-idari-para-cezalari-1-ocak-2026-tarihinden-itibaren-25-49-oraninda-arttirildi

Karşılaştırmalı Hukuk

• Federal Trade Commission, Guides Concerning the Use of Endorsements and Testimonials in Advertising, 16 CFR Part 255 (2023 revizyonu)

• SEC v. Kimberly Kardashian, uzlaşma kararı, 3 Ekim 2022

• Direktif 2005/29/EC — Haksız Ticari Uygulamalar Direktifi, özellikle Ek I, b. 11

Basın ve İkincil Kaynaklar

• Anadolu Ajansı, "Influencer reklamları Ticaret Bakanlığı radarında", 26/8/2024 — https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/influencer-reklamlari-ticaret-bakanligi-radarinda/3313160

• Anadolu Ajansı, "Ticaret Bakanlığından Reklam Kurulu kararlarına ilişkin açıklama", 31/5/2026 — https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/ticaret-bakanligindan-reklam-kurulu-kararlarina-iliskin-aciklama/3952453

Bizimle İletişime Geçin

Influencer kampanyalarınızın 1 Ağustos 2026 rejimine uyumu, marka–influencer sözleşmelerinin etiket şablonu, içerik onay süreci ve rücu klozları ya da devam eden bir Reklam Kurulu dosyası için doğrudan bize ulaşabilirsiniz.